سيد محمد دامادى
45
شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )
كه پيرمردى كهنسال بود ، به منظور رايزنى و تبرّك و آشناييش با فنون نظامى - همراهشان بود كه در هودجى كوچك كه بر پشت شترى قرار داشت - سوار بود . دريد از ايشان پرسيد : كجاييد ؟ جواب دادند : به أوطاس ، گفت : ميدان جولان خوبى براى اسب است . چه نه سنگلاخى ناهموار و نه زمينى خاكى و ريگزار است . پس چرا من فرياد اشتران و عرعر خران و صداى گوسپندان و گريهء اطفال را مىشنوم ؟ گفتند : مالك بن عوف سكنه و أموال و زنان و فرزندان آنها را نيز بدين جا آورده است . پرسيد مالك اكنون كجاست ؟ او را به نزدش فرا خواندند . دريد گفت : اى مالك ، تو اكنون رييس قبيله و قوم خويش گرديدهيى و اين كاميابى ، استثنايى بوده و از اين پس دست نخواهد داد . چرا فرياد اشتران و نهيق خران و صداى گوسپندان و گريهء كودكان را مىشنوم ؟ پاسخ داد : آنها را نيز با خود آوردهاند و البته به دستور من - گفت : چرا ؟ پاسخ داد : خواستم تا وابستگان هر فردى را در كنارش قرار دهم تا به دفاع از آنها پرداخته ، به خاطر حفظ آنها بجنگد . دريد مدّتى زبان در دهان - برسم إستجهال - و نيافتن محمل عقلى بر اين كار - چرخانيد سپس گفت : به خدا سوگند چوپان گوسپندان ( گوسفند چران ) شدهيى ، آيا اينها مىتوانند از فراريان جلوگيرى كنند ؟ در حالى كه جز مردان و شمشيرها و نيزههايشان - اگر پيروز باشند - ترا سودى نمىبخشد . و اگر رو به شكست بروند - در برابر وابستگان آنها ، رسوا مىشوى . بنى كعب و بنى كلاب كجايند ؟ مالك جواب داد : كسى هيچ يك از ايشان را نديده است . دريد گفت : اگر روزى عظمت و بزرگوارى براى شما پيشبينى مىشد و احتمال فتح و فيروزى برايتان مىرفت - بنى كعب و بنىكلاب غايب نبودند و با وضع موجود ( غيبت آنها ) ، دشمن از بيم و اميد نسبت به شما رسته و آسوده است . مايل هستم كه شما ، كار آنها را مىكرديد . از شما چه كسى آنها را ديده است ؟ گفتند ، عمرو و عوف بن عامر . گفت : اين دو شاخهء بنى عامر عارى از سود و زيانند ( - بىخاصيتند ) اى مالك : تو با اين اقدام تيشه به ريشهء قبيلهء هوازن مىزنى و آنها را به پاى اسبان مىافكنى . آنها را به مكانهاى رفيع و دروترين مكان اقامت قبيلهشان برسان و آنگاه به ديدار بچهها ( - منظور مسلمانان است . صبّاء جمع صابى و كانوا يسمون المسلمين صباء ) در پشت اسبان بپرداز ( به نبرد با مسلمانان اقدام كن ) . اگر كارزار به سود تو پايان يافت - كسانت به تو مىپيوندند